میان افغان ها طنزی بسیار متداول است ، مردم درگفتگو ها و محاورات روزانه شان به شوخی به انهایی که فرزند دختر دارند می گویند" فلانی نام خدا ادم پولداری هستی چند تا مثلا 3 تا دختر داری یعنی اینکه سیچهل یا پنجاه میلیون به حسابت ریخته شده ، وضع مالی ات خوب است ماشالله " وبعد هر دو طرف گفتگو می خندند و ماجرا تمام می شود .
چندین سال بعد وقتی که دخترهای همین مرد بزرگ میشوند ، خانم می شوند و به قول افغان ها دختر کته می شوند طرفها ی همین گفتگوی طنزخواهند دانست ماجرا تنها یک شوخی نیست بلکه داستان کاملا جدی ست .
نامش " گله " یا " پاکخوره" یا همان چیزی ست که ایرانی ها " شیر بها " می خوانندش ، و مبلغان همان طور که دیگر چیز ها در یک اقتصاد سالم یا بیمار بالا و پایین می شودمعمولا یک نرخ نمی ماند ، گله مبلغی که داماد جدای از هر بحث و گفتگویی راجع بهدختر مورد علاقه اش به خانواده دختر می پردازد که هیچ ربطی به دیگر مفاد قرارداد ومخارج دیگر ازدواجش ندارد .
این روزها این مبلغ از ده تا سی میلیون تومانمتغیر است بستگی به این دارد که در کدام شهر زندگی می کنی مثلا نرخ گله ی دختران تهران نشین بسیار بالاتراست از مهاجرهای مشهد نشین . و همین طور دیگر شهرستان های اطراف کمتر از مشهد وصدالبته نرخ در کابل و مزار شریف و دیگر شهرها با توجه به بالا بودن پول افغانینسبت به تومان ایران بسیار بسیار سنگین تر خواهد بود .
گله نامی ست اشنا ، گله شاید همان رمه است ، وچون این رسمی قدیمی ست و مثلا پاداش یا هدیه ای بوده که داماد بعنوان پیشکش به پدردختر می داده و معمولا در گذشته با چیزهای دیگری همچون گوسفند و بز و اینطور چیزهاپرداخت می شده نامش گله مانده است ، در مورد پاکخوره نمی توانم بگویم که منظور ازاین اسم یعنی چه؟ ایا یعنی این مبلغ انقدر درست و صحیح است که خوردن ان پاک است و شایداین کلمه در برابر این صحبتها و حرف ها امده است که ملا ها و اخوندهای برخی جاهادادن و گرفتن گله را حرام و نادرست و غیر شرعی خوانده اند ، به هر حال چیزی ست کهدر دیگر جوامع هم هست ، میان ایرانی ها شیربها خوانده می شود اما به گمانم مبلغ انبه این حد نیست .
اما در میان افغان ها کسانی هم هستند که اعتقادیبه چنین رسمی ندارند ، و ان را رسمی بدوی وکهنه می دانند و از ان پرهیزمی کنند ،به هر حال این رسم می تواند برای سالها مانع از رسیدن دخترها و پسرها به هم شود ،یا برای سالیان دراز دو کبوتر به هم رسیده را زیر بار بدهکاری قرار دهد و از پیشرفت و کیفیت زندگی انها بکاهد، به هر صورت تبعات این کار بیش از همه دامان زوجها را می گیرد و موجب بسیاریاختلافات میان ان دو می شود .
وبلاگ علی جمعه قربانی
